Οι «Αόρατες Πόλεις» του Ίταλο Καλβίνο είναι μια φανταστική περιδιάβαση σε 55 πόλεις που δεν θα βρεις σε κανέναν χάρτη. Κι όμως, όσο τις διαβάζεις, αρχίζεις να υποψιάζεσαι ότι κάπου τις έχεις ξαναδεί. Ίσως ακόμη και μέσα σου. Είναι όμως στ’ αλήθεια 55 ή χωράνε όλες σε μία;
Σύντομη Περίληψη
Ο γεννημένος στην Κούβα και μέρος της ιταλικής Αντίστασης στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο Ίταλο Καλβίνο γράφει το Le città invisibili το 1972. Το ταξίδι προς την Ελλάδα διήρκεσε 17 ολόκληρα χρόνια, μέχρι να κυκλοφορήσει η πρώτη του μετάφραση το 1989.
Η πλοκή είναι απλή: ο εξερευνητής Μάρκο Πόλο βρίσκεται στην αυλή του Μογγόλου αυτοκράτορα Κουμπλάι Χαν και του περιγράφει τις απίθανες πόλεις που συνάντησε στα ταξίδια του. Όλες οι πόλεις έχουν γυναικεία ονόματα και συνδέονται με τη μνήμη, τον θάνατο, την επιθυμία και γενικότερα τις ανθρώπινες σχέσεις. Με την εξέλιξη του έργου και τις συζητήσεις των δύο αντρών, ο αναγνώστης αρχίζει να αναρωτιέται αν όλες αυτές οι πόλεις υπάρχουν ή αν είναι στ’ αλήθεια διαφορετικά πρόσωπα της γενέτειρας του εξιστορητή: η Βενετία.
© picture-alliance / dpa | ansa Archiv
Η εμπειρία μου διαβάζοντάς το
Το βιβλίο μού το χάρισε πρόσφατα ένας φίλος για τα γενέθλιά μου. Τον Καλβίνο τον ήξερα, αλλά κυρίως από άλλα έργα του πιο γνωστά. Με κέρδισε όμως. Ήσυχα και αργά, μέσα από την επικαιρότητά του. Δεν ξέρω αν είναι ο σωστός τρόπος να το διαβάσεις ή αν «αυτό ήθελε να πει ο συγγραφέας» που λέμε, αλλά εγώ το διάβασα ως ένα ανάλαφρο και παιχνιδιάρικο δοκίμιο που παίζει με το ερώτημα: τι είναι οι πόλεις μας και πόσο από το «εγώ» μας βρίσκουμε σε αυτές.
Σε μια εποχή που τόσα αλλάζουν, που μεταναστεύουμε, φεύγουμε, αλλάζουμε πόλεις μία πίσω από την άλλη, το έργο αυτό έρχεται να ρωτήσει, διακριτικά και με σιωπηλή φωνή, «τι είναι σήμερα πόλη;». Απάντηση, όπως σε όλα τα μεγάλα έργα, δεν δίνεται. Μόνο κάποιες σκέψεις. Ο Μάρκο Πόλο στην ιστορία, σε όλες τις 55 φανταστικές πόλεις, βρίσκει μια άλλη πτυχή της δικιάς του πόλης, της Βενετίας. Όπου πόλη δεν είναι ούτε γεωγραφικός ούτε αρχιτεκτονικός προσδιορισμός, αλλά πιο πολύ το τι έκανα εγώ στην πόλη αυτήν, τι μου θυμίζει αυτή η πλατεία, πού έδωσα το πρώτο φιλί…
Έτσι θα μπορούσαμε να πούμε: η πόλη γίνεται ο καθρέφτης του ανθρώπου που ήμασταν όταν περπατούσαμε τους δρόμους της!
Η Βιβλιοπρόταση της Εβδομάδας
Η Βιβλιοπρόταση της Εβδομάδας είναι μια σειρά εβδομαδιαίων άρθρων που προτείνουν ένα βιβλίο στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό. Η επιλογή γίνεται εμπειρικά, με κριτήριο τα προσωπικά μου αναγνώσματα και βιβλία που μου έμειναν, όπως λέμε. Δεν θα βρείτε εδώ λίστες με τα «καλύτερα βιβλία» ή άλλες τέτοιες ανοησίες. Το βιβλίο, όπως η μουσική, είναι και θέμα γούστου, δεν χρειάζεται να συμφωνήσουμε σε όλα!
Στόχος είναι, στην εποχή που ο κόσμος μας φαίνεται να κάνει βήματα προς το σκοτάδι, ενώ παράλληλα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν σχεδόν καταβάλει κάθε ελεύθερο μας χρόνο, να δημιουργηθεί με αφορμή αυτήν την σειρά μια κοινότητα βιβλιόφιλων. Τα βιβλία, είναι σαν το παράθυρο που ανοίγουμε στα σπίτια μας για να μπει λίγος καθαρός αέρας. Έτσι η ηρεμία, οι ιδέες, οι σκέψεις και τα συναισθήματα, που μας χαρίζει ένα βιβλίο, ήταν πάντα, αλλά γίνονται σήμερα, ακόμη πιο αναγκαία!